Asbestsaneren: 2 uur op en 2 uur af. Het zijn geen mannen in witte, maar in
blauwe pakken. Met gele gezichtmaskers op waaruit een zwarte slang hen van
lucht voorziet. Via een powerpack met ventilator en vezelfilter op hun heup
of via een slang die naar buiten de containment loopt. Twee-aan-twee werken
ze in hun weggooikleding van Tyvek aan het verwijderen van stukjes asbest uit
350 flatwoningen in de Amsterdamse Bijlmer. Twee uur op, een uur af. Voor Avenant
Asbestsanering BV is het inmiddels routine. Het Amsterdamse bedrijf doet jaarlijks
meer dan 1400 saneringen, van het opruimen van een verandakast tot het asbestvrij
maken van een huizenblok.
Asbestverwijdering geschiedt binnenshuis onder containment: in een afgesloten
ruimte. Daarbij worden ramen en deuren afgeplakt met plastic. Een deur wordt
voorzien van een 'sluis' van plastic en via een raam pompt een onderdrukmachine
de gefilterde lucht uit de ruimte. Door een onderdruk van minimaal 30 pascal
kunnen opdwarrelende asbestvezels niet naar andere ruimten of naar buiten. 'Het
is een uurtje knippen en plakken, dan een uurtje wegfrezen van asbestresten en
dan nog een uur schoonmaken', zegt toezichthouder asbestsloop Chris Beers van
Avenant. Want na het werk moeten alle hoeken en gaten van asbestslijpsel worden
ontdaan, wat wordt gecontroleerd door een extern laboratorium.
Na twee uur werken trekken de werkers in de sluis een schone wegwerpoverall over
hun vuile exemplaar en begeven zich naar een doucheruimte. Daar douchen ze zich
met T-shirt en onderbroek aan, die net als beide overalls direct worden weggegooid.
Voor elke medewerker gebeurt dat drie keer per dag. Net als de asbestrestanten
en het plastic worden de kleren dubbel in plastic verpakt in een container gestort.
Want geen asbestvezel mag ontsnappen.
Wie het vele werk en de veiligheidsmaatregelen ziet voor het verwijderen van
een paar asbesttegels en enkele haast onzichtbare resten asbestcement krabt zich
achter de oren. 'Wij moeten onze werknemers en de omgeving beschermen en dat
doen we dan volgens de regels', verklaart Avenant-directeur Paul Hakker. Hij
heeft permanent ruim vijftig mensen rondlopen in de asbestsanering, veel voor
Nederlandse begrippen. Driekwart van zijn opdrachten betreft asbest die ontdekt
wordt tijdens sloop of renovatie. Zeker eens per week belt een stadsdeel hem
wegens illegale stort van asbest; een paar plaatjes of wat stukken pijpleiding.
Daarnaast is Avenant ook betrokken bij calamiteiten, zoals het ontdekken van
asbest in een airco-installatie of het vrijkomen van asbest bij een fabrieksbrand.
'Daar gaat het bijna altijd om asbestcementplaten. Deze exploderen vaak bij verhitting
en de stukken vliegen dan in het rond', zegt Hakkers mededirecteur Kees Wolters.
'Dan komen wij om het op te ruimen. We leggen aan de bewoners uit wat we gaan
doen en maken met zuigwagens en stofzuigers straten, tuinen en dakgoten schoon.
Voor de ongeruste bewoners zijn wij zowel technische als sociale hulpverleners.'
Na de sanering volgt een verklaring van een onafhankelijk laboratorium. Dat pompt
ongeveer een kuub lucht door een filtertje en telt onder de microscoop het aantal
vezeltjes. Ondanks het potentieel gevaarlijke werk kan Avenant genoeg personeel
krijgen. Dat volgt een opleiding en krijgt relatief goed betaald. 'Maar een deel
van hen vormt de onderkant van de samenleving, onder wie relatief veel ex-criminelen',
bekent Hakker. 'Mensen die een nieuwe start willen maken. De arbeidsomstandigheden
zijn zwaar. Je zit de hele dag in zo'n Tyvek-pak met een masker op. Het ademen
gaat zwaar en je temperatuur stijgt zo'n anderhalve graad. En er is altijd het
risico van blootstelling.'
De grote sloopprojecten en renovaties voor woningcorporaties vormen in het algemeen
geen probleem. Die werken met gecertificeerde asbestsaneringsbedrijven, hoewel
Wolters vraagtekens zet bij de controle van het certificaat en het opleggen van
sancties bij eventuele overtredingen. 'Er wordt helaas nog steeds op grote schaal
illegaal gesloopt en gestort door malafide aannemers en klusbedrijven. Particuliere
doe-het-zelvers zijn vaak ondeskundig. In de meeste oude woningen zit asbest.
Sla je daar een muurtje met een asbestplaatje weg of trek je een tapijt met asbestrug
los, dan kun je de hele woning saneren. Een klein containment begint bij 1400
euro, dat is goedkoper dan de 20 000 euro die het saneren van een woning kan
kosten. Bovendien, waarom zou je het risico van blootstelling nemen?'
De verschillende materialen waarin asbest is verwerkt worden onderverdeeld in
hechtgebonden en niet-hechtgebonden materialen. Zoals de naam al zegt zal de
asbestvezel bij niet-hechtgebonden materiaal veel gemakkelijker vrij komen dan
bij hechtgebonden materiaal. Uit hechtgebonden materiaal komen asbestvezels alleen
maar vrij bij bewerkingen (boren, zagen, breken), of door geforceerde slijtage
(schuren). Niet-hechtgebonden materiaal is bros. Hier is door slijtage en verwering
een veel groter risico op het voortdurend vrijkomen van asbestvezels.
Verreweg het meeste asbest is altijd verwerkt tot asbestcement-producten. De
verhouding cement-asbest is bijna tegengesteld aan dat van spuitasbest. In asbestcement
zit zo'n 10 tot 30% asbest.
Asbestcement is in allerlei vormen te vervaardigen. Bovendien kan het materiaal
goed afgewerkt worden: kleuren, coaten, emailleren en harsen.
Spuitasbest is een mengsel van cement (of een ander bindmiddel) en asbest. In
natte toestand werd het mengsel op de betreffende plaats gespoten.
Bij het slopen van bouwwerken kan men op allerlei plaatsen in het gebouw asbesthoudend
materiaal tegenkomen.
Toepassingen van asbest. Er zijn duizenden producten bekend waar asbest in verwerkt
is, of waar asbest zelfs het belangrijkste materiaal is.
Asbestvezels zijn goed te bewerken (verspinnen) tot weefsels en goed te verwerken
in en met andere materialen.
Door zijn bijzondere structuur heeft asbest een aantal eigenschappen die het
altijd bijzonder aantrekkelijk hebben gemaakt om het op grote schaal en voor
allerlei doeleinden te gebruiken.
Wit, blauw en bruin asbest. Asbest is een verzamelnaam voor sillicavezels
die worden gewonnen uit de mineralen serpentijn en amfibool. Net als bijvoorbeeld
mica kunnen ze laagjes vormen, die zich kunnen oprollen tot minuscule holle
vezeltjes. Serpentijn bevat de magnesiumhoudende chrysotielen, waarvan een
aantal het zogenoemde witte asbest leveren. Ook uit amfibool kunnen asbestvezels
worden gewonnen. De amfiboolvezels zijn niet hol, maar massief en minder flexibel
dan de chrysotielvezels. Ze hebben de neiging in kleine, zeer scherpe splinters
af te splitsen. Amfibool bevat naast magnesium ook ijzer, calcium en natrium.
Er zijn twee hoofdtypen amfibool-asbest: amosiet (het bruine asbest) en crocidoliet
(het blauwe asbest). Daarnaast zijn er nog het zelden commercieel toegepaste
tremoliet en anthofylliet. Amfibool-asbest komt hoofdzakelijk uit Zuid-Afrika,
voor het serpentijn zijn Canada (bij Quebec), de Oeral, Kazachstan, Zuid-Afrika
en China belangrijke vindplaatsen. Het wordt gewonnen in open groeven en is
gemakkelijk te be- en verwerken, waardoor het zo goedkoop is. Bovendien is
het ijzersterk, vandaar de naam, afgeleid van het Griekse asbestos dat onvergankelijk
of onverwoestbaar betekent.
Bijna al het asbest, 90 %, is wit asbest (chrysotiel). Toepassing daarvan is
vooral asbestcement, ook wel in remvoeringen van auto's en treinen. De vezels
leiden zeker tot asbestose en wellicht ook tot longkanker, maar de wetenschappelijke
discussie daarover is nog gaande. Blauw asbest (crocidoliet) en bruin asbest
(amosiet) hebben vooral toepassing in de industrie en bij het brandwerend maken
van staalconstructies. Het werd vooral gebruikt in bouwmaterialen, brandwerende
middelen en isolatie. De vezels veroorzaken asbestose, longkanker en mesothelioom.
Het voorkomen van asbest in de lucht wordt uitgedrukt in vezelequivalenten. Dit
omdat niet alle asbestvezels even kankerverwekkend zijn. Chrysotielvezels groter
dan 5 micrometer en amfibole vezels kleiner dan 5 micrometer hebben een factor
1. Kortere chrysotielvezels (kleiner dan 5 micrometer) worden minder schadelijk
geacht en krijgen een factor 0,1, terwijl amfibole vezels (blauw en bruin asbest)
die langer dan 5 micrometer zijn juist als schadelijk worden beoordeeld en een
factor 10 meekrijgen. De concentratie tot welke de risico's van asbest verwaarloosbaar
worden geacht, ligt op 1000 vezelequivalenten per m3 lucht (jaargemiddelde),
het maximaal toelaatbaar risiconiveau is 100 000 vezelequivalenten.
Alternatieven: steenwol en glasvezel. Voor de toepassing van asbest zijn diverse
alternatieven gevonden. Voor rem- en frictiemateriaal zijn dat steenwol, koolstofvezels,
aramide en kevlar; voor asbestcement: houtvezels, polyvinylalcohol, aramide,
cellulose, polyacrylnitril (PAN). Minerale wol en glasvezels kunnen dienen als
vervanging van brandwerend en warmte-isolerend asbest, die vervangen ook de traditionele
asbestpakkingen. Asbestfilters bijvoorbeeld voor het klaren van dranken zijn
nu van glas of nitrocellulose.
Halverwege de jaren negentig woedde er een discussie over de schadelijkheid van
alternatieven voor asbest, zoals glas- en steenwol en aramide. In Nederland is
dat debat doodgebloed nadat de Gezondheidsraad er in 1995 een rapport over uitbracht.
De raad ziet geen grote gevaren in minerale vezels. Alleen met keramische vezels
die zo klein zijn dat ze diep ingeademd kunnen worden (5 tot 200 micrometer lang
en met een diameter kleiner dan 3 micrometer), is een waarschuwing op zijn plaats.
Keramische vezels vormen slechts 1 % van de totale hoeveelheid toegepaste vezelisolatie,
vooral in industrile setting. De Gezondheidsraad concludeert echter dat
het gevaar van keramische vezels niet met asbest vergeleken mag worden. Want
de verblijfsduur van de meeste minerale kunstvezels, zoals keramische, is aanzienlijk
korter dan van asbest: enkele weken tot twee jaar tegen wel twintig jaar voor
asbestvezels.
Soorten asbest. Asbest is eigenlijk een verzamelnaam voor meerdere mineralen
die wat betreft chemische samenstelling en fysische eigenschappen erg veel op
elkaar lijken. In de praktijk worden de verschillende soorten asbest wel met
hun oorspronkelijke kleur aangeduid. Zo is er bijvoorbeeld sprake van witte,
blauwe of bruine asbest. Deze verschillende kleuren zijn vooral bij ruwe asbest
te zien. Zodra asbest bewerkt wordt verdwijnen deze kleurverschillen bijna volledig.
Als men wil bepalen welke asbestsoort gebruikt is in een bepaalde toepassing,
zal dit door een deskundige persoon met behulp van microscopie moeten gebeuren,
omdat men niet zonder meer op de kleur kan afgaan.
Het verhaal van asbest was dus in eerste instantie - commercieel gezien - een
succesverhaal. Anderzijds ontstonden er al rond 1900, met name in Engeland en
Duitsland, verdenkingen tegen asbest. De stof zou risico's inhouden voor de gezondheid,
vooral door aantasting van de longen. In Engeland wordt Asbestose in 1931 officieel
als beroepsziekte erkend. In de jaren '70 begint de overheid in Nederland een
actief beleid te voeren tegen de blootstelling aan asbest voor werknemers van
bedrijven waar asbest wordt verwerkt. Pas in 1993 stelt de overheid een algemeen
verbod in.
asbest
asbestsanering
asbest verwijderen
asbestverwijdering
verwijdering asbest
asbest inventarisatie
Deze website geeft praktische informatie aan asbestslachtoffers.
Beknopte relevante wetgeving rond asbest (pdf file)
Deze pagina's geven een overzicht van de belangrijkste asbestwet- en regelgeving
per 19 februari 2002.
Asbest in en rondom het huis versie 1 Deze pagina's geven beknopte informatie
over asbest en zijn speciaal geschikt voor lezers die voor het eerst in aanraking
komen met asbest.
Asbest in en rondom het huis versie 2 (pdf file) Deze pagina's geven de lezer
inzicht over regels en adviezen voor het verwijderen en saneren van asbest.
asbest advies
asbest sanering
offerte asbestsanering
asbest adviesbureau
asbest analyse
asbest
Arbeidsomstandigheden-wetgeving Arbowet (pdf file)
Deze pagina's geven informatie over "Het staatsblad van het koninkrijk der
Nederlanden. Wet van 18 maart 1999,houdende bepalingen ter verbetering van de
Arbo omstandighedenwet 1998."
Arbobeleidsregels (pdf file) Deze pagina's geven het besluit weer van 15 Januari
1997. Stb.60, houdende regels in het belang van de veiligheid, de gezondheid
en het welzijn in verband met arbeid.
Arbobesluit (pdf file) Deze pagina's geven het besluit weer van 15 Januari 1997.
Stb.60, houdende regels in het belang van de veiligheid, de gezondheid en het
welzijn in verband met arbeid.
Ontwerp-besluit houdende regels betreffende asbest en asbesthoudende producten (17-04-2002,
VROM, Productenbesluit asbest) PDF bestand; bestandsgrootte 110 Kb.
SZW-lijst kankerverwekkende stoffen (pdf file) Lijst met kankerverwekkende stoffen
en processen, als bedoeld in artikel 4.11 van het arbeidsomstandighedenbesluit
van mei 2002. Deze lijst maakt duidelijk om welke stoffen het gaat.
Asbest-verwijderingsbesluit en wijzigingen
Deze pagina's geven het besluit weer van 28 mei 1993 en de wijzigingen van 27-10-2002
houdende regels voor verwijdering van asbest bij het slopen van bouwwerken en
het uit elkaar nemen van objecten.
Persberichten en nieuws over Asbest en sanering
Specialiteiten Avenant Asbestsanering BV:
Het verwijderen van asbesthoudende materialen in de woningbouwvereniging sector.
Avenant heeft contracten met de meeste Amsterdamse woningbouwverenigingen voor
de verwijdering asbesthoudende materialen bij mutaties van woningen. Uitvoering
op basis van vaste prijzen per m2 per containment en of woning.
Adviseren bij, begeleiden en uitvoeren van spoedeisende asbest situaties bij calamiteiten zoals brand, asbestbesmetting en dergelijke. Avenant kan, mede vanwege de grote productiecapaciteit, snel en adequaat optreden in geval van spoedeisende situaties. Adviseren bij, begeleiden en uitvoeren van bijzondere asbestsaneringsprojecten. "Als het moeilijk is", dan wordt Avenant ingeschakeld! Avenant heeft de reputatie van " probleem oplosser".
Verwijderen van " verloren bekisting stroken". Avenant heeft ruim 60.000 m1 ervaring met diverse projecten in Nederland, met de verwijdering van deze bijzondere asbest toepassing. Speciale verwijderingtechnieken zijn voor de uitvoering ontwikkeld en toegepast, variërend van hydrojetting ( hogedruk water 2000 bar) tot en met verwijdering m.b.v. pneumatische hak apparatuur.
Kijk verder bij onze informatiepagina over specialistische reiniging.
Avenant Asbestsanering BV heeft voor haar klanten een aantal speciale servicepagina’s.
Deze kunt u vinden onder de volgende links:
http://www.asbestherkenning.nl
asbestherkenning
Deze site heeft tot doel u te informeren over het herkennen van asbest en hoe
te handelen wanneer u asbest hebt aangetroffen
http://www.asbestafval.nl
asbestafval
Op deze pagina treft u 'regels voor de verwijdering van asbest bij het slopen
van bouwwerken en het uit elkaar nemen van objecten'. Voor meer informatie
over het verwijderen van asbest radpleegt u onze website
http://www.asbestinventarisatie.net
asbestinventarisatie
Op deze webpagina treft u het omvangrijke onderzoeksrapport:
'asbest tot in de vezels van de samenleving' (Als PDF, bestandsgrootte 340
Kb, (het laden kan even duren). Een onderzoek in opdracht van Greenpeace Nederland,
met daarin alle mogelijke informatie over asbest en asbestproblematiek.
Bron: Greenpeace Nederland http://www.asbestreiniging.nl
asbestreiniging
Deze pagina geeft enig beknopt inzicht in verschillende technieken van asbestverwijdering
met een overzicht van de verschillende technieken en specialisaties om asbest
te verwijderen. Deze mogen uitsluitend worden uitgevoerd door een gecertificeerd
en deskundig asbestverwijderingsbedrijf als Avenant Asbestsanering BV, Amsterdam.
http://www.asbestsaneren.info
Op deze site van Avenant Asbestsanering BV, treft u een overzicht van de belangrijkste
regelgeving over het verwijderen van asbest en het omgaan met asbest aan.
http://www.calamiteitendiensten.nl
calamiteitendiensten
Avenant Asbestsanerng BV is de specialist in asbestverwijdering en heeft de
reputatie van "probleem oplosser".
Avenant adviseert bij het begeleiden en uitvoeren van spoedeisende 'asbest-situaties',
bij calamiteiten, zoals brand, asbestbesmetting en dergelijke. Avenant kan,
mede vanwege haar zeer grote productiecapaciteit, snel en adequaat optreden
in geval van spoedeisende situaties. Bel voor directe informatie en hulp: 020
- 6365673. Avenant staat u graag en vakkundig ter zijde.
http://www.asbestverwijderaar.nl
Avenant Asbestsanering is de specialist in Nederland op het gebied van asbestsanering
en werkt uitsluitend met gekwalificeerd en ervaren mensen. Zie voor uitgebreidere
informatie over Avenant en het werken bij Avenant de website www.avenant.nl