03-2003

Sloop Bijlmerflat Grunder zonder grof geweld

Een hek scheidt het ‘lege’ flatgebouw Grunder af van het omliggende woongebied. Hoewel de laatste bewoner vorige week officieel is vertrokken, blijft het troosteloze complex aantrekkingskracht uitoefenen, getuige een van de hekken die op zijn kant als trap tegen de omheining is gezet.

Na enig uitstel heeft opdrachtgever woningstichting Patrimonium/Nieuw Amsterdam 3 maart gemarkeerd als begindatum voor de sloop. Eerst wordt het gas, water en elektra afgesloten. Het hele gebouw moet los komen te staan van alle leidingen", licht R. de Hon, projectleider slopen van woningstichting Patrimonium toe. Vervolgens moet er grondig worden opgeruimd voordat het gebouw "vierkant" tegen de vlakte kan.
De Hon: "Wat je hier aantreft is een verschrikkelijk slagveld; allerhande huisvuil van bedden tot volle ijskasten al dan niet met ratten en kakkerlakken."
De stichting Alcides krijgt twee weken de gelegenheid om bruikbare onderdelen als binnendeuren, wc-potten, stortbakken en aanrechtkastjes te demonteren. Ze beginnen buiten onze landsgrenzen aan een tweede leven. Na dit ‘uitslopen’ begint het verwijderen van aanwezige asbest.

Asbest
Pas mei kunnen de sloopkranen hun tanden in het gebouw zetten. Hoofdaannemer is Oudt Zwanenburg Grond- en Sloopwerken dat het werk voor 1,25 miljoen euro uitvoert. De afbraak van de in totaal 469 woningen gebeurt met beleid. Zo’n 98 procent van het bouwafval wordt namelijk hergebruikt tot secondaire bouwstof of levert energie op door verbranding. Alleen asbest wordt gestort. Het materiaal is onder andere gebruikt bij de ontluchtingskanalen van wc’s, achter de houten panelen in de pui en in het zeil op de vloer.
Door de omvang van het project is hergebruik aanzienlijk goedkoper dan storten. De Hon: "Een woning levert gemiddeld 110 ton aan bouwafval. Dat leidt tot tien verschillende afvalstromen waaronder vuil, asbest, plastic, gipsplaten, pvc, beton, ijzer en koper. Deze materialen worden ter plekke gesorteerd en afgevoerd." Glas ontbreekt in het rijtje. "Het overgrote deel is kapot. Glas gaat daarom mee met het beton of zand dat ook uit silicium bestaat."
Qua volume vormt beton het grootste aandeel. Bij Grunder komt in totaal ongeveer 50.000 ton beton vrij dat in kleinere stukken zijn weg vindt naar Recycling Maatschappij Steenkorrel, evenals Oudt Zwanenburg behorend tot de Steenkorrelgroep. Het beton, waaruit het wapeningsstaal wordt verwijderd, wordt na verwerking hergebruikt als wegfunderingsmateriaal of toeslagmateriaal voor de betonindustrie.
Het woongebouw wordt horizontaal gedemonteerd, in bouwdelen van zestig tot honderd woningen. De onderste twee tot drie verdiepingen gaan met een kraan tegen de vlakte. Aan deze door Bouw- en Woningtoezicht goedgekeurde werkwijze, die zo min mogelijk overlast voor omwonenden oplevert, is uitgebreid onderzoek vooraf gegaan.

Obstakelvrij
Voor het benodigde materieel – waaronder 5 hydraulische kranen, 2 draadkranen en een bobcat met frees – moeten tot 15 meter om het gebouw alle bomen en andere obstakels verwijderd worden. Op sommige plaatsen is dat bij Grunder nog niet gebeurd, omdat omwonenden bezwaar hebben aangetekend tegen de kapvergunning. "De stadsdeelraad zal zich daar deze week over uitspreken. In het ergste geval kan dat enige vertraging opleveren, omdat er na 15 maart vanwege de Habitat-richtlijn niet meer mag worden gekapt."
Bij Grunder is voor het eerst gekozen voor een meervoudig onderhandse aanbesteding. Voorheen werden sloopwerken in de Bijlmer uitgevoerd via een raamcontract in aannemerscombinatie. De Hon: "Het slopen is aanzienlijk sneller en goedkoper dan vier jaar geleden. Onze eigen berekeningen kwam uit op 2 miljoen euro."
De slopers hebben volgens de projectleider lering getrokken uit eerdere ervaringen in de Bijlmer. "Tijdens het werk blijven nu bijvoorbeeld drie van de negen liften tijdelijk in gebruik. Medewerkers moeten een paar keer op een dag hun gang naar boven maken. Bij tien man scheelt dat toch een hoop uren. Verder is onder andere een speciale constructie bedacht waardoor een kleine kraan op eigen kracht een verdieping kan zakken."
Na de sloopwerkzaamheden zal stadsdeel Zuidoost begin 2004 beginnen met het bouwrijp maken van het terrein. Op de plaats van Grunder komt vervangende laagbouw (ongeveer vierhonderd woningen). Overigens is Grunder niet de laatste Bijlmerflat die eraan moet geloven. De hoogbouw vindt nog dit jaar een opvolger in Hakfort (100 woningen). In oktober is het de beurt aan Kempering (539 woningen).


Prognose afvalstromen

soort afval hoeveelheid in tonnen afgevoerd naar

Bron: Cobouw