<< Terug naar het nieuwsoverzicht van 1999

Gevaar asbest valt relatief mee

Asbest leek een prachtproduct: de oersterke vezels werkten isolerend, waren bestand tegen hitte en schimmelden niet. Ze werden overal ingezet: als bouwmateriaal, in kookplaten, autoremmen, beschermende kleding en filters om wijn te zeven.
De euforie sloeg om in paniek toen de kankerverwekkende eigenschappen bleken. Werknemers eisten schadevergoedingen, consumenten kregen slapeloze nachten van het vervuilde zeil in hun keuken en overal gingen mannen in maanpakken aan het werk om de asbest te verwijderen. Na 1993 mocht het materiaal in geen enkel product meer worden verwerkt.
Toch duiken nog af en toe asbest-schandalen op. Nu weer op een basis van Nederlandse militairen in Kosovo. Volgens de eerste berichten - definitieve uitslagen komennog - hebben 'onze jongens en meiden' blootgestaan aan zowel witte als blauwe asbest. De concentraties in de buitenlucht zouden 3,5 tot 5 keer de toegestane norm hebben overschreden. Hoe ernstig is dat? C. van Leeuwen, RIVM-medewerker en hoogleraar toxicologie in Utrecht, spreekt van een ongewenste situatie, die waarschijnlijk een verhoogde kans op kanker met zich meebrengt. Maar hij wil dat risico graag in perspectief plaatsen. Aan asbest is veel onderzoek gedaan, zegt hij. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft op basis van grootschalige bevolkingspeilingen een schatting gemaakt over de risico's. Het blijkt dat blauwe asbest - die schadelijker is dan witte en bruine - in een concentratie van 10 tot 100 vezels per kubiekemeter de kans op longkanker verhoogt met één per miljoen inwoners per jaar. Dat geldt als mensen er levenslang aan zijn blootgesteld.
Het RIVM heeft hieruit een maximaal toelaatbaar risico (MTR) afgeleid voor de blootstelling in één jaar: de grens is gesteld op één dode per miljoen inwoners en die wordt bereikt bij een blootstelling van 1 000 tot 10 000 vezels per kubieke meter. Het MTR komt overeen met één geval van longkanker per 10 000 levenslang blootgestelden. Als de Nederlandse militairen een jaar op de vervuilde basis in Kosovo zouden doorbrengen, lopen ze door de normoverschrijding van 3,5 tot5 een extra risico van 0,5 tot 5 keer het MTR (dit kost een halve pagina rekenwerk). Dat klinkt ernstig, maar vergeleken met het levenslang roken van een pakje sigaretten per dag stelt het weinig voor: daarmee overschrijd je het MTR namelijk met een factor 5000.
Van Leeuwen: ,,Als soldaten moeite hebben met het idee dat ze aan asbest hebben blootgestaan, moeten ze beseffen dat ze nog altijd rond het MTR-niveau schommelen: met een overschrijding van 0,5 tot 5 kunnen ze ook onder het MTR zitten, omdat ze niet levenslang aan gevaar zijn blootgesteld. Ik zou me er niet al te druk om maken.''

bron: Trouw