<< Terug naar het nieuwsoverzicht van 2000

Schapenwol in schuin dak 'beste keus'
Heftige discussie over minerale wol en gezondheid

van onze redactie techniek

Eck en Wiel - Met het oog op de gezondheid en het milieu is schapenwol de beste isolatie voor een hellend dak. Dat is de eindconclusie van een rapport van het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie. (NIBE) in Bussum. Het onderzoek betreft isolatie van het type Doschawol DRP, vergeleken met glaswol en ploystyreen.

"Voor de gezondheid heeft schapenwollen isolatie alleen maar voordelen", zegt R. Abrahams van NIBE Research BV. "In Doschawol zitten bovendien helemaal geen polyestervezels. Er is wel 0,5 gewichtsprocent motwerend middel toegevoegd, dat is noodzakelijk. Het betreffende middel is reeds zestig jaar op de markt en ook in Duitsland toegelaten. Daar is men heel streng bij het beoordelen van zulke middelen, dus ik verwacht dat het geen nadelen heeft voor de gezondheid", aldus de onderzoeker.
In het rapport wordt schapenwol vergeleken met glaswol en polystyreen als isolatiemateriaal in een hellend dak. "Voor het milieu is glaswol goed, maar schapenwol beter.Het is mooi materiaal", is het commentaar van Abrahams. Hij zet vraagtekens bij minerale wol (glas- en steenwol), voor wat betreft de gezondheid. "We zien daar wel degelijk problemen. Of minerale wol kankerverwekkend is, is onzeker. Volgens het principe (better safe than sorry) beoordelen wij minerale wol daarom als negatief voor de gezondheid."

Excuses

Het rapport van NIBE Research verschijnt juist op het moment dat er een heftige discussie is losgebarsten over de voor- en nadelen van minerale wol enerzijds en schapenwol anderzijds. De Minerale Wol Associatie (MWA) heeft W. Kortieve BV, de importeur van Doschawol, meermalen gesommeerd geen vergelijking meer te maken met steenwol en glaswol. De MWA vreest dat de consument de negatieve eigenschappen die schapenwol niet heeft, zal toedichten aan steenwol en glaswol.
Het vakblad 'Bouwteam' gaf in februari de aftrap voor de discussie. In een artikel over isoleren schreef de redactie: "Kijken we naar de meest gebruikte toepassingen dan zijn dat glas- en steenwol. Na uitvoerig onderzoek is gebleken, dat deze producten slecht zijn voor uw gezondheid en het milieu." Inmiddels heeft de redactie van 'Bouwteam' in haar uitgave van april excuses gemaakt aan de fabrikanten van minerale wol. De tekst zou klakkeloos zijn overgenomen uit een persbericht ."Het had nooit ongewijzigd door de mazen mogen glippen. De opmerking is niet alleen betreurenswaardig, ze is ook hoogst onverstandig. De stelling dat de schapenwol beter is dan andere materialen, valt op geen enkel objectief onderzoek te baseren", schrijft de redactie.
De reactie van W. Kroon van W. Kortleve BV is kort naar krachtig: "Wij hebben nooit een persbericht naar 'Bouwteam' gestuurd. Waarschijnlijk heeft de redactie onze 'flyer' in handen gekregen, want de lijstjes met negatieve en positieve eigenschappen van schapenwol zijn letterlijk daarvan overgenomen. De tekst van het artikel in 'Bouwteam' komt echter niet bij ons vandaan. Wij hebben geen enkel contact met de redactie gehad."

Afwachtend

Met die verontschuldigingen van 'Bouwteam' is de discussie echter nog niet gesloten. De tranen van de redactie zijn nog niet droog, of het rapport van NIBE Research verschijnt. Volgens dit onderzoek is schapenwol als isolatiemateriaal voor hellende daken beter voor het milieu dan glaswol en polystyreen. De onderzoeker: "We zien wel degelijk gezondheidsaspecten bij minerale wol. Er zijn reeds verschillende onderzoeken gedaan maar de kankerverwekkendheid. De uitkomsten zijn nu eens positief, dan weer negatief." In die situatie past een afwachtende houding, vindt Abrahams. Bovendien is het beter uit te gaan van het 'worst case scenario' en minerale wol niet zomaar als ongevaarlijk voor de gezondheid te beschouwen.

Aantijging

Volgens Wouter Kroon van W. Kortleve BV staat het rapport van NIBE Research niet op zichzelf. "We hebben een klapper vol met kopieën van certificaten van Duitse instituten. De producent, Fritz Doppelmayer GmbH uit Kempten/Allgäuin Duitsland, laat het materiaal toetsen voor opname in het Europese Bouwbesluit. "Ik durf de discussie best aan, ik ben er klaar voor", aldus Kroon. "Elke aantijging die met het product Doschawol te maken heeft, kan ik aan. In Duitsland heeft dezelfde discussie gespeeld en daar hebben de minerale-wolproducenten hun excuses moeten aanbieden aan de leveranciers van schapenwol."

Reactie
De Duitse overheid heeft enkele jaren geleden de regels voor gevaarlijke stoffen aangescherpt. Minerale wol wordt sindsdien tot de kankerverwekkende materialen gerekend, tenzij het tegendeel wordt aangetoond. In reactie hierop heeft de 'Gütegemeinschaft Mineralwolle e.V.' (GGM) als vereniging producenten van minerale wol als keurmerk in het leven geroepen, het 'RAL Gütezeichen'. Minerale wol die aan de criteria voor het keurmerk voldoet, hoeft niet als gevaarlijke stof behandeld te worden en is ook volgens de Europese Richtlijn 97/69/EG niet kankerverwekkend.

Lijst

De GGM publiceert een lijst met producten die het keurmerk mogen dragen. Steenwol van Deutsche Rockwool Mineralen GmbH staat er al op, maar glaswoll van Grünzweig + Hartmann AG (Isover) is nog niet door de toets heen.

Uit Cobouw